تبليغاتX
زیست شناسی و...

زیست شناسی و...

زیست شناسی دبیرستان-نمونه سوالات کنکور -آزمون های تستی- نمونه سوالات امتحانی

 تا كنون به روشنى مشخص نشده است كه آيا ويروس بيمارى آنفولانزاى مرغى مى‌تواند از انسان به انسان نيز سرايت كند يا نه؟ اما بيم آن مى‌رود كه ويروس H5N1 كه خطرناكترين نوع ويروس آنفولانزاى مرغى است، بتواند با يك جهش ژنى و تغيير ساختمانى كوچك تبديل به نوع خطرناكترى شود كه قابل سرايت از انسان به انسان است. از صبح پنجشنبه ٥ ژانويه كه علت مرگ يك خواهر و برادر ترك ابتلا به آنفولانزاى مرغى تشخيص داده شده است بيم آن مى‌رود كه ويروس به نوع خطرناكترى تبديل شده باشد كه قابل سرايت از انسان به انسان است.

چندى است كه وحشت بيمارى آنفولانزاى مرغى كل جهان را در بر گرفته است. سازمان بهداشت جهانى طى ماههاى گذشته چندين كنفرانس بين‌المللى برگزار كرده است. بيم آن مى‌رود كه بيمارى آنفولانزاى مرغى در سراسر جهان شيوع پيدا كند و ميليونها نفر را به كام مرگ كشاند. اما بيمارى آنفولانزاى مرغى چيست؟

اين بيمارى همانطور كه از نام آن پيداست مخصوص پرندگان است كه ويروس آن در حيوانات اهلى مانند سگ و خوك را نيز سبب بيمارى آنفولانزا مى‌شود.

در سال ۱۹۹۷ميلادى پس از گزارش چندين مرگ مشكوك در هنگ كنگ و منطقه جنوب شرق آسيا، مشخص شد كه همه اين افراد به نوعى با پرندگان مبتلا به آنفولانزا در ارتباط بوده‌اند. پس از تحقيقات گسترده متخصصين اعلام كردند كه ويروس آنفولانزاى مرغى سبب مرگ اين افراد شده است. از آن زمان تا كنون، اين ويروس در سراسر جهان بيش از هفتاد نفر قربانى گرفته است.

بيمارى آنفولانزاى مرغى ابتدا در منطقه جنوب شرق آسيا در كشورهاى ويتنام، چين، كامبوج و اندونزى گسترش يافت و سپس بخش وسيعى از آسيا را در برگرفت. از آنجا  كه ويروس بيمارى همراه پرندگان پرواز مى‌كند مى‌تواند در سراسر جهان پخش شود. براى جلوگيرى از شيوع بيمارى به درخواست سازمان بهداشت جهانى تا كنون صد و پنجاه ميليون پرنده  مشكوك به بيمارى نابود شده‌اند كه خسارت اقتصادى بالغ بر ده ميليون دلار را شامل مى‌شود. بارى كه سنگينى قبل از همه آن بر دوش روستاييان كشورهاى فقير دنياست.

 با  شروع  فصل سرما و آغاز كوچ زمستانى پرندگان، بيمارى تا شرق اروپا نيز رسيده است. رومانى و تركيه از جمله كشورهاى اين منطقه هستند. اين بيمارى تا صبح ديروز پنج شنبه، در تركيه هفت قربانى گرفته بود. اما روز گذشته پزشكان تأييد كرند كه علت مرگ ناگهانى يك دختر چهارده‌ساله ابتلا به آنفولانزاى مرغى بوده است. برادر اين دختر نيز چند روز پيش به همين علت جان سپرده بود.

قربانيان ساكنين شهر رموته واقع در شرق تركيه بوده‌اند. اين شهر در منطقه‌  مرزى ميان كشور تركيه با دو كشور ارمنستان و ايران  واقع شده است. شهر رموته همچنين در نزديكى دهكده آراليك واقع شده است. اين دهكده از توقفگاههاى پرندگان مهاجر در فصل زمستان به شمار مى‌آيد. هفته گذشته بازرسان سازمان بهداشت پس از آزمايش اين منطقه اعلام كردند كه  جواب آزمايشات مثبت بوده است و دهكده آراليك به ويروس آنفولانزاى مرغى آلوده شده است. تركيه تا كنون ده هزار پرنده مشكوك به بيمارى را نابود كرده است.

تا كنون انواع گوناگونى از ويروسهاى آنفولانزاى مرغى شناسايى شده‌اند كه از ميان آنها ويروس H5N1 خطرناكترين نوع آنها به شمار مىآيد.  سرايت ويروس به بدن انسان سبب تب شديد شده و به مرگ ناگهانى بيمار ختم مى‌شود. سرايت بيمارى از طريق ارتباط مستقيم انسان با پرنده يا حيوانات اهلى آلوده به ويروس صورت مى‌گيرد.

تا كنون به روشنى مشخص نشده است كه آيا اين ويروس بيمارى آنفولانزا مى‌تواند از انسان به انسان نيز سرايت كند يا نه؟ اما وحشت متخصصان از آن است  ويروس H5N1 بتواند با يك جهش ژنى و تغيير ساختمانى كوچك،به نوع خطرناكترى تبديل شود كه قابل سرايت از انسان به انسان است. از صبح روز پنجشنبه ٥ ژانويه، كه علت مرگ اين خواهر و برادر ترك ابتلا به آنفولانزاى مرغى تشخيص داده شده است بيم آن مى‌رود كه ويروس به نوع خطرناكترى تبديل شده باشد كه قابل سرايت از انسان به انسان است.

تنها داروى موثر عليه بيمارى آنفولانزاى مرغى داروى تامى‌فلو ساخت كارخانه سويسى روشه است كه دارويى بسيار گران قيمت است و كمتر كشورى در سطح جهان توانايى خريد انبوه آن را دارد. كشور سويس اعلام كرده است در صورت شيوع بيمارى ما در امان هستيم! اين كشور علاوه برر اين دارو داراى مجهزترين آزمايشگاههاى تحقيقاتى دنياست.

سازمان بهداشت جهانى از تمامى كشورها درخواست كرده است با برنامه‌هاى آموزشى و اطلاع رسانى دقيق تمامى اقشار جامعه را نسبت به نشانه‌ها و علائم بيمارى آگاه كنند . توصيه مى‌شود افرادى كه با حيوانات اهلى و خانگى در تماس هستند دقت بيشترى به خرج دهند. بهترين راه براى مقابله با بيمارى جلوگيرى از ابتلاست.

 

 

+ نوشته شده در  شنبه 1384/10/24ساعت 10:37  توسط نصرت  | 

آيا بالا رفتن سن سبب مى‌شود كه مغز انسان تحليل رود يا به عبارت ساده‌تر عقل كم شود؟ اگر افزايش سن موجب فرسودگى مغز شود در نتيجه بايد كار تمامى اعضا بدن نيز دچار اختلال گردد، زيرا مغز كنترل كننده تمامى فعاليتهاى درونى و بيرونى بدن است.

آيا مغز كوچك مى‌شود؟


سلولهاى مغزى از جمله سلولهايى هستند كه قدرت تقسيم ندارند يعنى در مغز سلول جديدى ساخته نمى‌شود. اين سلولها در صورت آسيب ديده‌گى ترميم و بازسازى هم نمى‌شوند، اما مغز هر كدام از ما از ميلياردها سلول تشكيل شده است.

براى يادگيرى يك موضوع بين تعدادى ازسلولهاى مغزى يك مدار تشكيل مى‌شود. براى تشكيل اين مدار سلولها بايد با يكديگر ارتباط برقرار كنند. هر چقدر كه موضوع پيچيده‌تر باشد سلولهاى بيشترى در تشكيل مدار ياد شده شركت مى‌كنند.

هنگام تولد هر سلول مغز بيش از بيست و پنج  هزار نقطه ارتباطى دارد. اما تا سه ساله‌گى اين تعداد به پانزده هزار نقطه كاهش مى‌يابد. اين نقاط ارتباطى بدان جهت از بين مى‌روند كه از آنها استفاده نشده است.

تا كنون تصور مى‌شد كه افزايش سن موجب كم شدن تعداد سلولهاى مغزى مى‌شود. تحقيقات جديد نشان مى‌دهند كه اين فرضيه اشتباه است. يافته‌هاى علم پزشكى در اين زمينه نتيجه بررسى‌هايى بود كه روى اجساد كالبد شكافته صورت گرفته بود. امروزه با كمك دستگاه‌هاى پيشرفته و  تكنولوژى جديد مى‌توان فعاليتهاى مغز يك انسان زنده را به طور مستقيم دنبال كرد. نتيجه اين تحقيقات نشان مى‌دهد تنها بخشى از مغز كه با افزايش سن دچار تغيير مى‌شود بخش احساسات و هيجانات است. با افزايش سن از سلولهاى اين بخش كاهش پيدا مى‌كند.

پروفسور گرهارد روت Gerhard Roth متخصص مغز و اعصاب از دانشگاه برمن آلمان در رابطه با اين تحقيق مى‌گويد: ”ما بدتر نمى‌شويم بلكه تنها از نظر احساسى تغيير مى‌كنيم. اما كوچك شدن اين بخش در مغز انسان عاملى است كه سبب استحكام زندگى اجتماعى مى‌شود. بچه‌هاى كوچك هر روز چيز تازه‌اى مى‌خواهند و گمان مى‌كنند دنيا به دور آنها مى‌چرخد، اين هيجان زياد توليد انرژيى مى‌كند كه به كمك آن بچه‌ها هر روز تجربه جديدى كسب مى‌كنند. تا سى‌ساله‌گى اين قسمت از مغز به طور مرتب در حال تغيير و تحول است اما از اين زمان به بعد هر چه كه سن بالاتر مى‌رود با كم شدن از تعداد سلولهاى بخش احساسات  فرد آرامتر شده و ثبات شخصيتى بيشترى پيدا مى‌كند.“

پژوهشگران كوچك شدن بخش احساسات و هيجانات در مغز را از پايه‌هاى اساسى تشكيل دهنده زندگى اجتماعى انسان در طول تاريخ تكامل مى‌دانند.

پروفسور روت در ادامه مى‌افزايد: ”آخرين تحقيقات نشان مى‌دهد در يك فرد نرمال دست كم تا هشتاد و پنج سالگى مغز سالم است. از زمانى بين هشتاد تا نود سالگى بخش حافظه دچار تخريب مى‌شود اما اين از بين رفتگى نيز بسيار كمتر از آنست كه ما تصور مى‌كرديم. عاملى كه سبب مرگ سلولهاى مغزى مى‌شود كمبود اكسيژن است‌. به عنوان مثال يك سكته قلبى يا مغزى موجب مرگ بخشى از سلولهاى مغز مى‌شود.

مغز از چندين لايه تشكيل شده است. به همين علت يكباره نمى‌ميرد. نخستين بخشى كه از بين مى‌رود  لايه خارجى مغز است كه با تخريب آن از تمركز فرد كاسته مى‌شود. بدين ترتيب عكس‌العمل و حساسيت نسبت به محيط اطراف كم مى‌شود. لايه‌هاى خارجى كنترل كننده عواطف و روحيات يك فرد هستند. اما بخش مركزى مغز هدايت كننده ارگانها و دستگاه‌هاى درونى است، تنظيم فعاليتهاى مانند نفس كشيدن يا كنترل جريان خون. در واقع تخريب اين ناحيه است كه به مرگ مغزى منجر مى‌شود. با مرگ سلولهاى اين بخش تمامى ارگانهاى بدن از كنترل خارج مى‌شوند و با وجود آنكه اندام‌ها سالم هستند هماهنگى و تعادل ميان آنها از بين مى‌رود.با كمك دستگاههاى پزشكى مى‌توان مرگ مغزى يك بيمار را تأييد كرد.“

بدين ترتيب ديگر نيازى نيست كه نگران كم شدن عقلمان باشيم! زيرا بر خلاف آنچه  كه تا كنون تصور مى‌شد با افزايش سن مغزمان كوچك نمى‌شود.

 

+ نوشته شده در  شنبه 1384/10/24ساعت 10:16  توسط نصرت  | 

محققان اجتماع نا شناخته ای از باکتری ها که د ر معده انسان ساکن هستند را یافته اند.
دانشمندان گمان می کردند اسید معده این عضو را برای آنکه به زیستگاه میکرب ها تبدیل شود نامناسب می کند.
اما کشف باکتری های مسبب زخم ، یعنی هلیکوباکتر پایلوری ، باعث شد دانشمندان این محیط ناشناخته را بهتر بشناسند.
هلیکوباکتر پایلوری H.pyori بیست سال پیش در معده کشف شد و تا کنون موضوع تحقیقات بسیاری بوده است اما مشخص نشده چه طیفی از میکروارگانیسم ها در معده زندگی می کنند.
محققان دانشگاه استنفورد ارزیابی هایی را از نمونه های معده 23 فرد داوطلب انجام دادند و حداقل 128 نوع باکتری یافتند.
برخی از این میکرب ها انواعی بودند که در دهان یا مری هم یافت شدند اما 10 درصد انواع به لحاظ ژنتیکی از باکتری های گزارش شده قبل ، متمایز بودند.
یکی از این میکرب ها به گروهی مربوط می شد که شامل داینوکوکوس رادیودورانس ، باکتری دیده شده در پساب های رادیواکتیو ، چشمه های آب گرم و نمونه های مدفوع حیوانات ، است.
محققان می گویند اولین بار است یک باکتری مشابه این مورد در انسان یافت شده است.بعلاوه هلیکوباکتر پایلوری در 19 نمونه یافت شد گرچه تست های رایج حضور آن را تنها در 12 نفر تشخیص دادند.
محققان می گویند مطالعات وسیع تر ی برای ارزیابی میکروارگانیسم های معدی لازم است که بتوان دریافت آیا تفاوت های قابل ملاحظه ای بین جنس ها و یا در افرادی با قومیت ها و نژادهای مختلف وجود دارد یا خیر.
همچنین می افزایند شناخت بهتر جوامع میکربی ساکن در قسمت های سالم و بیمار راهگشای درک پاتوژنز ، تشخیص و درمان بیماری های گوارشی خواهد بود.
+ نوشته شده در  شنبه 1384/10/24ساعت 9:57  توسط نصرت  | 

عید سعید قربان بر همه شما

 مبارک باد .

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 1384/10/22ساعت 18:54  توسط نصرت  | 

تعدد و پيچيدگي مسايل انساني و ارتباط آن با حوزه رفتاري در هر دوره تلاش بشر را براي توجه به مسايل "اخلاقي" بيشتر كرده است.

سازمان‌هاي بين‌المللي و غيردولتي اين ضرورت را بيش از پيش درك كرده و با فشار بر دولت‌ها تلاش مي‌كنند، تصميم‌گيريهاي آنان را بر مبناي اخلاقي سامان دهند.

جهت دهي اخلاقي به تصميمات دولتها كه به "اخلاق زيستي" در دنياي سياست معروف شد، از سالهاي دهه ‪ ۱۹۷۰‬در ميان روشنفكران و تصميم‌گيران سياسي كشورهاي پيشرفته مطرح شد.

مساله اخلاق زيستي همواره بين حوزه‌هاي اخلاق، فلسفه و پزشكي و فناوري‌هاي مرتبط مطرح بوده است.

"اخلاق زيستي در صدد است تا ميان علوم انساني و علوم طبيعي ارتباط ايجاد كند و مباني رفتاري علوم پزشكي، حيواني و گياهي را به عنوان بخشي از اصول كاربردي با مباني هنجاري و ارزش‌هاي اخلاقي مورد بررسي قرار دهد".

در دهه‌هاي اخير مسايلي چون تولد، مرگ، سقط جنين، شبيه‌سازي، ابتكارات ژنتيكي، عقيم‌كردن، مرگ گزيني (اوتانازي) پيوند اعضاي بدن، انسان‌آزمايي پزشكي و حيواني در قلمرو اخلاق زيستي بررسي شده و دولت‌ها موظفند نسبت به آنها مواضع خود را روشن كنند.

موضوعات جديدي كه ديگر اخلاق سنتي نمي‌تواند از عهده پاسخ به آنها برآيد اخلاق زيستي در صدد پاسخگويي به اين موضوعات است.

در فلسفه جديد اخلاق زيستي پاسخگويي به مشكلات بر پايه چهار اصل استوار است تا داوريهاي متفاوت اخلاقي از كنترل خارج نشود.

رعايت اين اصول كه امروزه رسمي و شناخته شده است، پايه و پيش شرط موضع گيري‌ها و تصميم‌گيري‌هاي دولتها محسوب مي‌شود.

اين چهار اصل شامل:
- احترام به اصل اختيار
- حفظ سلامتي
- پيش‌گيري از زيان
- برقراري عدالت به معناي توزيع عادلانه سود و زيان ميان همه طرف‌هاي درگير در يك حوزه.

در مقام عمل گاه اصلي بر اصل ديگر پيشي مي‌گيرد و يا اصلي نسبت به ديگري از اهميت كمتري برخوردار است و يا اينكه تعارض ميان ديدگاه‌هاي مكاتب مختلف، چشم‌انداز مساله را مشكل مي‌سازد، ولي آنچه در منشور جهاني اخلاق زيستي بر آن تاكيد شده حفظ اختيار و اراده فردي و تاكيد بر استقلال و انتخاب افراد مبتني بر باورهاي آنان است تا حيثيت انساني محفوظ بماند.

با پيشرفت مباني نظري حوزه كاري اخلاق زيستي و در پيوند و تعامل مستمر بين رشته‌هاي مختلف علوم زيستي چون پزشكي، زيست شناسي، مهندسي ژنتيك ، بيوتكنولوژي با رشته‌هاي مرتبط علوم انساني همچون فلسفه، حقوق، فقه و اخلاق، اين مباني به چهار حوزه اصلي تقسيم مي‌شود.

الف - حوزه مباحث نظري كه مربوط به مباني نظري اخلاق زيستي است.

ب - حوزه مباحث حقوقي و سياستگزاري كه مسايل و مشكلات حقوقي علوم زيستي را بررسي كرده و پاسخ‌ها و راه حل‌هاي مناسب قانوني را براي آنها استخراج كرده و سياستگزاري مي‌كند.

ج - حوزه مباحث فرهنگي كه زمينه‌هاي فرهنگي، تاريخي و اجتماعي اخلاق زيستي را پژوهش و كاوش مي‌كند.

د - حوزه اخلاق كلينيكي كه معيارها و موازين اخلاقي در روابط بين پزشك و بيمار را بررسي مي‌كند.

اصول اخلاق زيستي بر نظريات "اخلاق كاربردي" كه توسط "پيتر سينگر" فيلسوف استراليايي پايه ريزي شد، شكل گرفته است.

وي كه در حوزه فيلسوفان آلماني "كانت" و "هگل" تخقيق مي‌كرد، با استناد به فلسفه اخلاق كانت و آموزه‌هاي اخلاقي وي تلاش كرد تا در حوزه اخلاق زيستي مساله‌اي نو طرح كند.

با اين وجود، برخي كار سينگر را يك نوع يادآوري مي‌دانند چرا كه در هر سه حوزه اسلام و مسيحيت و تمدن يوناني در باب اخلاق زيستي و عملي مطالبي بيان كرده است.

منشا تعاملات سينگر نيز جريانهاي سياسي قرن بيست همچون جنبش حقوق مدني آمريكايي، جنگ ويتنام و راديكاليسم دانشجويي و بحث درباره موضوعات اخلاقي همچون عدالت، برابري، جنگ و نافرماني شهروندان بوده است. مسايلي كه ناگزير واكنش فيلسوفان را به امر سياست جلب كرد.

طرح مداوم سووالات اخلاقي، بويژه در حوزه مسايل پزشكي، فيلسوفان را بر آن داشت تا در پي پاسخ اين پرسش‌ها برآيند. به علاوه ارتباط اين مسايل با قانون و درگيري روزمره شهروندان با دولت و سياست اين تلاش فلسفي را ايجاب مي‌كرد.

همين تلاش‌ها و نتايجي كه محققان مسايل اخلاق زيستي بدان دست پيدا كردند خود سبب ترويج و انتشار بيشتر فلسفه‌هاي كاربردي شد و طيف ديگري از زمينه هاي اخلاق زيستي را نيز در بر گرفت.

در مجموع بحث درباره تعارض‌هاي اخلاقي از عمده‌ترين دغدغه‌هاي متفكران انديشه و اخلاق است. كنش‌هاي متعارض افراد جامعه كه ناشي از تعارض نيازهاي آنان مي‌باشد، سبب مي‌شود كه اخلاق كاربردي هر چه بيشتر در اين حوزه‌ها دخالت كرده و تلاش كند تا راهكار نشان دهد.

به علاوه مشكلات اخلاقي به مسايل ديگري چون سياست و اقتصاد و فرهنگ نيز ارتباط مي‌يابد و تا آن مسايل از منظر كارشناسي مورد توجه قرار نگيرد، نمي‌توان يك موضوع اخلاقي را به شيوه‌اي عيني مورد بررسي قرار داد.

همين مساله سبب شده تا در بسياري از اين موارد انديشمندان و فيلسوفان اخلاقي به متخصصان حوزه‌هاي ديگر نياز پيدا كرده و از كارفرمايان، وكلا، اقتصاددانان و سياستمداران براي يافتن بهترين راه‌حل كمك بخواهند.

علاوه بر اين، اخلاق از حوزه فردي خارج شده و به حوزه جهاني راه يافته، بنابراين در حوزه اخلاق زيستي بشر براي اولين بار است كه براي ساختن اصولي الزام‌آور و همگاني با استفاده از قوانين بين‌المللي دست بكار شده است.

تهيه اصول جهاني اخلاق زيستي از جمع آراي مسايل فردي و گردآوري پرسش‌ها و پاسخ‌هايي كه به مسايل جداگانه افراد مربوط مي‌شود، ميسر است. اين مساله به موارد مشابه ديگر تسري داده شده و يك حوزه گسترده اخلاق نظري و دستور العملي را فراهم مي‌سازند.

با همه اصالتي كه ادعا مي‌شود امروزه در غرب براي حقوق انسان قايلند ولي تهيه اخلاق جامع زيستي تا حدودي تصميم‌گيريهاي فردي را دستخوش تغيير كرده است.

تاكيد حقوق بين‌الملل و وجدان عمومي بر مسووليت دولت‌ها و به تبع آن مسووليت شهروندان در حفظ اخلاق و اصول انساني و ارزشهاي ناشي از آن، ضرورت هر چه بيشتر تامل در اين باب را گوشزد مي‌كرد.

در حقيقت افزايش مسايل و اعمال علمي كه از سويي مي‌تواند از مرز ملي عبور كند و از سوي ديگر نياز به ملاحظات و قانونگذاري‌هاي اخلاقي دارد، زمينه بروز انديشه اخلاق زيستي شده است.

نزديكي روزافزون كشورها به يكديگر، ارزش‌هاي مشترك آنان را نيز افزايش داده و احساس نياز به قانونگذاري‌هاي فراملي را نيز در پي داشته است.

اهميت اين مساله از آن جهت بود كه كشورها را ملزم مي‌كرد تا در قوانين مصوب خود رعايت اين اصول و ارزش‌هاي اخلاقي را كرده و از نظر قانونگذاري خود را آماده ورود پديده‌هاي نو در حوزه فناوري‌هاي علمي و ربط آن با اخلاق كنند.

قانونگذاري همگون و متجانس مي‌توانست كشورها را ملزم كند تا براي ابزار لازم در استفاده از فناوري‌هاي انديشه، خود را به ارزش‌هاي جهاني و همسان نزديك كنند.

اين موارد زمينه‌هاي لازم براي ظهور يك نهاد بين‌المللي به نام "كميته بين‌المللي اخلاق زيستي" را فراهم كرد.

كميته بين‌المللي اخلاق زيستي در سال ‪ ۱۹۹۳‬و از ‪ ۳۶‬متخصص مستقل تشكيل شده است. اين كميته كه تنها نهاد بين‌المللي در اين زمينه است موظف به بررسي پيشرفت‌هاي علوم زيستي و ارتباط آنها با اصول و ارزشهاي انساني و اخلاقي است.

از اين رهگذر رسالت اين كميته، تعميق اخلاق در نهادهاي قانونگذاري كشورهاي مختلف و نزديك ساختن قوانين آنها در زمينه‌هاي مربوط به امور زيستي به اخلاق انساني است.

اين كميته در سي و يكمين نشست عمومي يونسكو در سال ‪ ،۲۰۰۱‬مطالعات فني و حقوقي انجام شده در مورد امكان گسترش ارزش‌هاي جهاني در زمينه اخلاق زيستي را تقديم دبير كل آن كرد.

به درخواست دبيركل اين سازمان، كميته بين‌المللي اخلاق زيستي گزارشي درباره امكان طرح يك ابزار جهاني در زمينه اخلاق زيستي را تهيه كرد و اين متن در ‪ ۱۳‬ژوئن سال ‪ ۲۰۰۳‬نهايي شد.

در اين متن سووالات احتمالي و ابزارهاي لازم حقوقي و قانوني در زمينه اخلاق زيستي كه مورد ابتلاي كشورها و سازمان‌هاي مرتبط است پيش بيني شده تا بتوان از راه پيگيري و گسترش و تكامل آنها ارزش‌هاي اخلاقي جهان‌شمول را با پيشرفت‌هاي علمي نوين هماهنگ ساخت.

در سي و دومين نشست عمومي يونسكو در اكتبر سال ‪ ،۲۰۰۳‬زمينه‌هاي تعريف ارزشهاي جهاني در زمينه اخلاق زيستي متناسب با شئون انساني و حقوق مربوطه، آزاديهاي اساسي افراد و روح كثرت‌گرايي فرهنگي فراهم گرديد.

كميته بين‌المللي اخلاق زيستي در اسناد منتشره رسالت خود را چنين بر مي‌شمارد:
فراهم ساختن زمينه تعامل و بررسي در حوزه‌هاي اخلاقي و حقوقي علوم زيستي و دخالت آنان در يكديگر و امكان تبادل اطلاعات و نظرات از راه آموزش.

تشويق اقداماتي كه به حساس‌سازي افكار عمومي، حوزه‌هاي تخصصي و تصميم گيرندگان در حوزه اخلاق زيستي از بخش عمومي و خصوصي منجر مي‌شود.

همكاري با سازمانهاي بين‌المللي دولتي و غيردولتي مرتبط با مسايل اخلاق زيستي و نيز همكاري با كميته‌هاي ملي و منطقه‌اي اين موضوع.

مشاركت در انتشار و بسط اصول مصرح در اعلاميه جهاني حقوق بشر و بيانيه جهاني "ژنوم انساني" و تلاش براي پاسخ سووالاتي كه پيشرفته‌هاي فني بشر مي‌تواند در ارتباط با مسايل زيستي انسان برانگيزد.

تشكيل مذاكرات و مشورت‌هايي كه مي‌تواند در صورت نياز به اهداف اين موضوع كمك كند.

تهيه توصيه‌هايي براي كنفرانس عمومي يونسكو منطبق بر ساز و كارهاي اين سازمان و شناسايي رفتار و اعمالي كه مي‌تواند مغاير با ارزش و اصول انساني باشد.

از نظر نظام كاري، دبير كل يونسكو سالي يك بار اعضا كميته بين‌المللي اخلاق زيستي را گردهم مي‌آورد.

در اين نشست گروههاي كاري تشكيل شده و به سووالات رسيده و مطرح در طول اين مدت رسيدگي مي‌شود. مجموعه سووالات و مسايل مطروحه در اختيار دبير كل قرار مي‌گيرد تا وي در ميان اعضاي يونسكو و نمايندگان كشورهاي عضو تقسيم كند.

دبير كل يونسكو بنابر تقسيم جغرافيايي كشورها و بر اساس عدالت ‪ ۳۶‬عضو اين كميته بين‌المللي را از ميان كشورهاي عضو و شخصيت‌هاي مطرح در مسايل زيستي و اخلاقي، علوم انساني، فلسفه، حقوق و ارتباطات براي چهار سال تعيين مي‌كند.

همه كشورهاي عضو و غيرعضو و اشخاص حقيقي وابسته به يونسكو به شرط دعوت دبير كل اين سازمان مي‌توانند در نشست‌هاي كميته بين‌المللي اخلاق زيستي شركت كنند.

علاوه بر اين سازمان‌هاي بين‌المللي علاقمند به موضوع اخلاق زيستي مي‌توانند در خواست شركت در اين كميته بين‌المللي را كنند، برخي كشورها نيز كه نامشان در فهرست يونسكو نيست، مي‌توانند با درخواست دعوتنامه از يونسكو در نشست‌هاي اين كميته حضور داشته باشند.

جمهوري اسلامي ايران نيز در بهمن ماه سال ‪ ۸۲‬درخواست خود را براي عضويت در اين كميته مطرح كرد.

"كوشيرو ماتسورا" دبيركل يونسكو فروردين ماه گذشته در مراسم افتتاحيه كنگره بين‌المللي اخلاق زيستي درتهران گفت:دانشمندان،فيلسوفان، سياستگذاران مطبوعات و عموم مردم بايد در ارزيابي پيامدهاي اجتماعي و اخلاقي پيشرفت‌هاي شگرف فناوري و پزشكي شركت كنند.

وي افزود: از طرفي مطبوعات هر روز گزارش‌هايي از يافته‌هاي علمي منتشر مي شود كه ظرفيت بالقوه استفاده در درمان‌هاي پزشكي و پيشگيري بيماري‌ها را دارند.

به گفته وي، از سوي ديگر برخي كاربردهاي بيوتكنولوژيك و ژنتيك موجب نگراني و ترس عميقي شده كه اگر ملاحظات اخلاقي هشيارانه‌اي در زمينه اين كاربردها در نظر گرفته نشود ممكن است حرمت زندگي انسان به مخاطره افتاد.

دبير كل يونسكو با اشاره به مشكل شبيه‌سازي گفت: جامعه بين‌المللي به طور مشخص شبيه‌سازي انسان به منظور توليد مثل را محكوم كرده و مجمع عمومي يونسكو در سال ‪ ۱۹۹۷‬در نشست بيست و نهم خود در "بيانيه جهاني ژنوم انساني و حقوق بشر" آن را تصويب كرد.

ماتسورا افزود: بر اساس اين بيانيه "كميته قانوني" سازمان ملل متحد در سال ‪ ۲۰۰۲‬شروع به بررسي و طرح جزئيات يك كنوانسيون سازمان ملل متحده عليه "شبيه‌سازي توليد مثل انساني" كرد.

در طي سه سال گذشته، يونسكو به شدت از اين پروژه حمايت كرده و در جلسات "كميته قانوني" در اين موضوع كمك‌هاي اساسي نموده و هيچ كشور عضوي با ممنوعيت شبيه‌سازي انسان براي اهداف توليد مثلي مخالفت نكرده و در اين زمنيه كشورهاي عضو سازمان ملل متحد مدت‌ها است كه به توافق‌نظر رسيده اند.

منبع:ایرنا

+ نوشته شده در  یکشنبه 1384/10/18ساعت 11:58  توسط نصرت  | 

محققان يونيورسيتي كالج پزشكي دركسل واقع در فيلادلفيا واقع در ايالت پنسيلوانيا مولكول قفس مانند تازه‌اي را طراحي كرده‌اند كه اگر نور مناسبي با طول موج خاص به آن تابيده شود در آن باز مي‌شود. از اين مولكولها مي‌توان در انتقال دارو در بدن افراد و عرضه آن به نقاط خاص استفاده كرد. به اين ترتيب با اين شيوه، روش سنتي انتشار دارو در كل بدن بيماران كه از طريق بلعيدن يا تزريق در رگها انجام مي‌شود، جايگزين مناسبي پيدا خواهد كرد. مولكولهايي كه به نور حساس هستند كروموفور ‪ chromophore‬نام دارند. دانشمندان دهه‌هاي متمادي است كه از اين نوع مولكولها به عنوان قفسهاي مينياتوري شيميايي استفاده مي‌كنند. علت اين امر آنست كه مي‌توان نحوه باز و بسته شدن اين مولكولها را با دقت كنترل كرد. اين مولكولها اگر پالسهاي نور در لحظه معيني از واكنش شيميايي و يا در نقطه معيني از بدن روي آنها تابيده شود محتواي خود را بيرون مي‌ريزند. به نوشته نشريه "نيچر ويژه متدولوژي" گراهام اليس-ديويس و همكارانش مولكول تازه‌اي از جنس نيترو-دي بنزوفوران ‪ nitrodibenzofuran‬توليد كرده‌اند كه در برابر نور حساس است. تفاوت اين مولكول جديد با ديگر انواع مولكولهاي حساس به نور آن است كه ميزان حساسيت آن ‪ ۱۶۰‬مرتبه بيش از كروموفورهاي شناخته شده است. اين درجه حساسيت بالا به محققان امكان مي‌دهد آزمايشهاي دقيق‌تري در درون سلولها انجام دهند. علت اين امر آن است كه در مورد مولكولهاي عادي حساس به نور بايد براي كنترل آنها از پرتوهاي قوي استفاده كرد و اين امر موجب آسيب رسيدن به سلولهاي بدن مي‌شود. اما با مولكول جديد به واسطه انكه كنترل با پرتو ضعيفي از نور نيز امكان‌پذير است، آسيبي به سلولها وارد نمي‌شود. محققان دانشگاه دركسل با استفاده از اين مولكول جديد موفق شده‌اند يونهاي كلسيم را در درون سلولهاي قلب آزاد كنند.
+ نوشته شده در  یکشنبه 1384/10/18ساعت 11:54  توسط نصرت  | 

مصرف ويتامين D باعث کاهش چشمگير خطر ابتلای به انواعی از بيماری سرطان می شود.

ماهی
برخی مواد غذايی مانند ماهی سرشار از ويتامين D است

پژوهشگران دانشگاه کاليفرنيا در آمريکا با مراجعه به مطالعات انجام شده در خلال 63 سال اخير نتيجه گرفته اند که استفاده از غذاهای دارای مقادير زياد ويتامين D همراه با مکمل های غذايی حاوی اين ويتامين می تواند خطر ابتلای به سرطان پستان، سرطان تخمدان و سرطان روده بزرگ (کلون) را تا پنجاه درصد کاهش دهد.

در واکنش نسبت به انتشار اين خبر، سازمان های خيريه مبارزه با سرطان ضمن استقبال از يافته های دانشمندان آمريکايی هشدار داده اند که مصرف بيش از اندازه اين ويتامين در عين حال می تواند به کبد و کليه آسيب برساند.

پوست انسان در برابر نور آفتاب نوع طبيعی ويتامين D - موسوم به ويتامين D3 - را توليد می کند اما اين ويتامين به طور وفور در برخی انواع خوراکی ها، مانند ماهی های چرب، کره نباتی (مارگارين) و گوشت وجود دارد.

محققان آمريکايی در اين تحقيقات به بررسی رابطه بين ميزان ويتامين D موجود در خون و درصد ابتلای به سرطان پرداخته اند.

اين تحقيقات نشان می دهد که درصد درمان سرطان پستان، روده بزرگ، پروستات و تخمدان در ميان سياهپوستان کمتر از سفيد پوستان است و پژوهشگران گفته اند که علت اين تفاوت می تواند کارآيی کمتر پوست تيره رنگ در ساختن طبيعی اين ويتامين باشد.

مطالعاتی که در انجام اين پژوهش مورد استفاده قرار گرفته شامل تحقيقاتی است که بين سال های 1966 تا 2004 در کشورهای مختلف در زمينه موارد ابتلای به سرطان انجام شده است.

نتيجه به دست آمده نشان می دهد که دست کم در برخی از انواع سرطان نمی توان ارتباط بين سطح ويتامين D در خون و خطر ابتلای به اين بيماری را ناديده گرفت.

مقدار مصرف

پژوهشگران دانشگاه کاليفرنيا نتيجه گرفته اند که مصرف روزانه ويتامين D در حدود 1000 واحد بين المللی (IU) - حدود 25 ميلی گرم - می تواند خطر ابتلای به سرطان روده را 50 درصد و خطر ابتلای به سرطان پستان و تخمدان را حدود 30 درصد کاهش دهد.

 

 


در گزارش اين پژوهشگران در عين حال نسبت به استفاده بی رويه از اين ويتامين هشدار داده شده است.

مصرف بيش از 2000 واحد بين المللی ويتامين D در روز می تواند به جذب بيش از اندازه کلسيم منجر شود که احتمال آسيب رساندن به کلبه و کبد را به همراه دارد.

انتشار نتايج تحقيقات دانشمندان آمريکايی با استقبال تعدادی از کارشناسان مواجه شده که با استناد به معتبر بودن اين پژوهش، خواستار اقدام دولت ها در زمينه آگاه سازی مردم و هدايت آنان در اين زمينه شده اند.

در صورتی که پوست بدن انسان به اندازه کافی در معرض تابش نور آفتاب قرار نگيرد، مقدار مفيد ويتامين D را می توان از منابع غذايی همراه با مکمل های موجود تامين کرد.

نکته ديگری که در ارتباط با تحقيقات اخير مورد توجه قرار گرفته است خطراتی است که قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشيد می تواند برای فرد در پی داشته باشد.

به اين دليل، توصيه شده است که برای دريافت مقدار لازم اين ويتامين بهتر است از مواد غذايی مناسب استفاده شود.

نتيجه تحقيقات اخير دانشمندان آمريکايی در نشريه American Journal of Public Health منتشر شده است.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 1384/10/15ساعت 9:51  توسط نصرت  | 

متخصصان ژنتيك در تازه‌ترين تحقيقات خود موفق به مشخص كردن ژني شدند كه در تعيين تفاوت رنگ پوست اشخاص نقش بازي مي‌كند.

در مطالعاتي كه در گذشته به انجام رسيده بود بسياري از ژنهاي مسوول بيماريهاي نادر پوستي نظير "آلبينيسم" يا بيماري زالي مشخص شده بود. اما اكنون "كيث چنگ" در كالج پزشكي دانشگاه ايالتي پنسيلوانيا واقع در شهر "هرشي" به اتفاق همكارانش موفق شده است يك گونه ژني را پيدا كند كه مسوول ‪ ۲۵‬تا ‪ ۳۸‬درصد موارد تفاوت رنگ در ميان جمعيتي است كه اجدادشان اروپايي و آفريقايي بوده‌اند.

سرنخ اين كشف از مطالعه در ماهي پوست راه راه ‪ zebrafish‬بدست آمد كه رنگ پوست بدنش روشن‌تر از حد طبيعي بود. بررسي در ساختار ژنتيك اين ماهي نشان داد كه اين ماهي دچار جهشي در ژنهايش شده كه در نتيجه آن طول پروتئين مسوول رنگدانه موسوم به پروتئين "اس ال‌سي ‪ ۲۴‬آ ‪"۵‬ ‪5‬ ‪ Slc24a5‬در بدنش كوتاهتر از حد عادي شده است. ماهي‌هاي همجنس اين ماهي كه داراي پوست تيره‌تر بودند داراي پروتئيني از اين نوع بودند كه طول مولكولش بلندتر بود.

متخصصان با بدست آوردن اين سرنخ به مطالعه در رنگ پوست انسانها پرداختند و مشاهده كردند كه پروتئين موسوم به "اس ال‌سي ‪ ۲۴‬آ ‪ "۵‬كه مشابه ژن رنگدانه ماهي راه راه است، در بدن افرادي كه پوست روشن تري دارند داراي طول كوتاهتري است.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 1384/10/15ساعت 9:38  توسط نصرت  | 

قبل از هر چیز باید بدانیم که آیا ویروسها موجودات زنده محسوب می‌شوند یا نه. یک تعریف میگوید: حیات عبارت است از یکسری فرایندهای پیچیده حاصل از دستورالعملهای خاصی که بوسیله اسید نوکلئیک سلولهای زنده همواره در فعالیت می‌باشد. چون ویروسها در خارج از بدن میزبان به حالت خنثی بسر می‌برند به این مفهوم نمی‌توان آنها را موجود زنده در نظر گرفت. معهذا هنگامی که ویروسها وارد سلول میزبان می‌شوند اسیدهای نوکلئیک آنها فعال گشته و منجر به تکثیر ویروس می‌گردد. از نظر بالینی ویروسها را می‌توان موجودات زنده در نظر گرفت زیرا آنها مانند باکتریها ، قارچهای بیماریزا آلودگی و بیماری ایجاد می‌کنند. به ویروس کامل ویریون گفته می‌شود.

ساختمان شیمیایی ویروس

اسید نوکلئیک

یک ذره ویروسی دارای یک هسته مرکزی اسید نوکلئیکی DNA یا RNA به عنوان ماده ژنتیکی می‌باشد. نسبت اسید نوکلئیک به پروتئین غلاف ویروس از یک درصد در ویروس آنفلوانزا تا 50 درصد در برخی از باکتریوفاژها متغیر است. برخلاف سلولهای پروکاریوتیک و یوکاریوتیک که همواره دارای DNA به عنوان ماده ژنتیکی اصلی خود هستند ویروسها دارای یکی از دو نوع اسید نوکلئیک بوده و هرگز هر دو را باهم ندارد. اسید نوکلئیک در بعضی ویروسها به شکل خطی و در بعضی به شکل حلقوی می‌باشد.

کپسید

اسید نوکلئیک ویروس بوسیله غلاف پروتئینی به نام کپسید احاطه شده است. کپسید ویروس که معماری آن بوسیله اسید نوکلئیک ویروسی تعیین می‌شود بخش عمده ویروس را بویژه در ویروسهای کوچک شامل می‌شود. هر کپسید از واحدهای کوچک پروتئینی به نام کپسومر ساخته شده است. نظم و ترتیب قرار گرفتن کپسومرها ، شکل کلی و پیکر ویروس را تعیین می‌کند که برای هر ویروس خاص ثابت است.

پوشش غیر پروتئینی

در عده‌ای از ویروسها کپسید بوسیله پوششی که معمولا ترکیبی از لیپیدها ، پروتئینها و کربوهیدراتها است پوشیده شده است.

 

ویروسهای ناقص Defctive Virus

ویروسهای ناقص یا نارس از نظر عملکرد ویروسهایی هستند که از اسید نوکلئیک و پروتئین تشکیل شده‌اند، ولی بدون ویروس کمکی توان تکثیر ندارند. که به این ویروس کمکی Helper ویروس گفته می‌شود. ویروسهای ناقص در ساختمان ژنتیکی خود نقصی دارند و در خلال تکثیر در داخل سلول بوجود می‌آیند و چون این ویروسها می‌توانند تکثیر ویروسهای معمولی را مختل کنند تصور می‌شود که این ویروسها با تکثیر زیاد خود از تکثیر ویروسهای معمولی جلوگیری می‌کنند پس در بهبود بیماری نقش دارند.

ویریون

به یک ذره ویروسی که توان آلوده کردن سلول را دارد گفته می‌شود. به ورود ویروس به داخل سلول عفونت یا آلودگی سلول گفته می‌شود که می‌تواند علایم بالینی داشته باشد یا نه.

سودو ویریون

پارتیکولها یا ذرات ویروسی‌اند که به جای ژنوم ویروس تکه‌ای از ژنوم سلول میزبان به آن وارد شده است.

ویروتید

از یک مولکول منفرد و حلقوی RNA تشکیل شده که معمولا پاتوژن گیاهان‌اند و فاقد کپسید و پوشش‌اند.

ویروسوئید

با وجود یک ویروس کمکی می‌توانند کپسید پروتئینی داشته باشند و در گیاهان از گیاهی به گیاه دیگر منتقل شوند.

ویروسهای گیاهی

ویروسها در جلبکها ، قارچها ، گلسنگها ، خزه‌ها ، سرخسها و گیاهان عالی دیده شده‌اند. ولی در گیاهان عالی بیش از گیاهان پست مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. ویروسها به گیاهان زراعی خسارت عمده‌ای وارد می‌سازند. چون پاره‌ای از ویروسهای گیاهی چندان شباهتی با ویروسهای دیگر ندارند بنابراین گروه مستقلی را تشکیل می‌دهند. ولی بعضی از آنها دارای خصوصیات مشترک بوده و می‌توان آنها را در یک گروه قرار داد. این گروهها به شرح زیر هستند.

·         ویروسهای میله‌ای یا رشته‌ای

·         ویروسهای ایزو دیامتریک

·         ویروسهای باسیلی شکل

·         ویروئیدها: بیماریزاهایی شبیه ویروسها هستند که در میزبان خود نوکلئو پروتئین تولید نمی‌کنند.

ویروسهای جانوری

ویروس از انواع مختلف جانوران از تک یاختگان تا انسان جدا شده است. میزبان مهم ویروسها در بی‌مهره‌گان ، بندپایان هستند خصوصا کنه‌ها و حشرات. پاره‌ای از ویروسها در عین حال که در حشرات تکثیر می‌یابند می‌توانند در گیاه یا در جانور مولد بیماری باشند، ولی برای خود حشرات بیماریزا محسوب نمی‌شوند. ویروسها در اکثر مهره‌داران فعالیت دارند و در ماهیها ، دوزیستان ، پرندگان و پستانداران بیماریهایی تولید می‌کنند که گاهی علایم آنها به صورت تومور نمایان می‌شود. ویروسها در انسان نیز بیماریهای گوناگونی مانند اوریون ، سرخک ، تب زرد ، آبله ، آنفلوانزا و ... ایجاد می‌کنند.

 

تکثیر ویروسها

اسید نوکلئیک هر ویریون فقط تعداد معدودی از ژنهای لازم برای سنتز ویروسهای جدید را دارا می‌باشد. اکثر آنزیمهای ویروسها توسط سلول میزبان ساخته می‌شوند. نقش آنزیمهای ویروس تقریبا بطور کامل با همانند سازی و آماده کردن اسید نوکلئیک ویروسی ارتباط دارد و هرگز با دستگاه سنتز پروتئینی را تولید انرژی رابطه‌ای ندارد. مراحل 5 گانه تکثیر ویروس در سلول میزبان به صورت زیر است.

·         مرحله رونشینی ویروسها بر روی سلول

·         مرحله ورود و نفوذ در سلول

·         مرحله بیوسنتز اجزای ویروسی

·         مرحله رسیدن و کامل شدن ویروس

·         مرحله آزاد شدن ویروس از سلول میزبان و نفوذ آن در سلولهای سالم

رده بندی ویروسها از روی محل تاثیر آن بر روی میکرو ارگانیسمها

اندام تحت تاثیر ویروس

نوع بیماری

بیماریهای عمومی(بیماریهایی که در آن ویروسها از طریق خون و لنف به همه جای بدن منتقل می‌شوند.)

آبله انسانی ، آبله گاوی ، سرخک ، سرخجه ، آبله مرغان و تب زرد

سیستم عصبی

آنسفالیت ، هاری و مننژیت

سیستم تنفسی

آنفلوانزا ، ذات‌الریه و برونشیت

پوست و غشاهای مخاطی

تبخال ، زگیل و زونا

چشم

انواع گوناگون ورم ملتحمه چشم

کبد

هپاتیت و تب زرد

دستگاه گوارش

ویروس A گاسترو آنتریت و ویروس B گاسترو آنتریت

 

شیمی درمانی علیه ویروسها

داروهایی که در مراحل مختلف تکثیر ویروسها در بدن میزبان اثر می‌کنند در تجربیات آزمایشگاهی موثر شناخته شده‌اند. ولی از نظر بالینی آمانتادین ، آسیکلوویر ، ویدارابین و تیو سمی کاربازون مفید شناخته شده‌اند. در اغلب بیماریهای ویروسی تکثیر ویروس تقریبا قبل از ظاهر شدن علایم بیماری پایان پذیرفته است. مساله دیگر پیدایش ویروسهای جهش یافته مقاوم نسبت به این داروها می‌باشد و کثرت وقوع آنها به اندازه باکتریها می‌باشد. شیمی درمانی علیه ویروسها در مراحل اولیه است و می‌توان در آینده داروهایی علیه ویروسها کشف کرد.

 

+ نوشته شده در  شنبه 1384/10/10ساعت 18:18  توسط نصرت  | 

درون جنین میلیونها سلول بنیادی وجود دارد که بزرگی همه آنها کمتر از یک نقطه است. این سلولها از پتانسیل بالایی برخوردار هستند و می‌توانند طی فرایند تمایز یابی به سلولهای بافتهای مختلف در بدن تبدیل شوند. پتانسیل تقریبا نامحدود این سلولها آنها را در کانون تحقیقات پزشکی قرار داده است. تصور کنید که این سلولها بتوانند حافظه بیمار مبتلا به آلزایمر را به وی برگردانند.

پوستی را که در اثر سانحه آسیب دیده جایگزین کنند یا بیمار معلولی را قادر به راه رفتن دوباره کنند! و .... اما پیش از آنکه دانشمندان نحوه استفاده از سلولهای بنیادی را برای مقاصد پزشکی فرا بگیرند باید دریابند که چگونه می‌توانند قدرت این سلولها را تحت کنترل خود درآورند. آنها باید نحوه استفاده از سلولهای بنیادی و تبدیل آنها به بافتها یا اندامهای خاصی را فرا بگیرند تا بتوانند یک بیمار یا بیماری علاج کنند.

سلول بنیادی چیست؟

سلول بنیادی سازنده بدن انسان است. سلولهای بنیادی درون جنین در نهایت به سلول ، بافت و اندامهای مختلف بدن جنین تبدیل می‌شوند. برخلاف یک سلول معمولی که قادر است با تکثیر شدن چندین سلول از نوع خود را بوجود آورد سلول بنیادی همه منظوره و بسیار توانمند است و وقتی تقسیم شود، می‌تواند به هر یک از انواع سلولها در بدن تبدیل شود. سلولهای بنیادی از قابلیت خود نوسازی هم برخوردارند. سلولهای بنیادی خود بر دو نوع هستند. سلولهای بنیادی جنینی و سلولهای بنیادی بالغ.

سلولهای بنیادی جنینی از جنین بدست می‌آیند. یک جنین 3 تا 5 روزه حاوی سلولهای بنیادی است که به شدت در حال تکثیر هستند تا اندامها و بافتهای مختلف جنین را بسازند. افراد بالغ نیز در قلب ، مغز ، مغز استخوان ، ریه‌ها و اندامهای دیگر خود سلولهای بنیادی دارند. این سلولها مجموعه‌های درونی مخصوص ترمیم هستند و سلولهایی که بر اثر بیماری ، مصدومیت و کهولت سن صدمه می‌بینند دوباره تولید می‌کنند.

تاریخچه

در اوایل دهه 1980 میلادی دانشمندان نحوه قرار گرفتن سلولهای بنیادی جنینی از موش و کشت آنها را در آزمایشگاه فرا گرفتند و در سال 1998 برای اولین بار در سلولهای بنیادی جنینی انسان را در آزمایشگاه تولید کردند. اما این سوال پیش می‌آید که پژوهشگران جنین انسان را از کجا بدست می‌آورند؟ جنین را می‌توان با تولید مثل ، تلفیق اسپرم و تخمک یا شبیه سازی تولید کرد

 

راههای تولید جنین

تولید مثل

این راه طبیعی تولید جنین است.

تلفیق گامتها در شرایط آزمایشگاه

پژوهشگران تمایل زیادی به تولید جنین از طریق تلفیق اسپرم و تخمک ندارند. با این وجود بسیاری از آنها جنینهای بارور شده در کلینیکهای بارورسازی استفاده می‌کنند. گاهی اوقات زوجهایی که نمی‌توانند بطور طبیعی بچه‌دار شوند و می‌خواهند به شیوه مصنوعی صاحب فرزند شوند چندین جنین بارور شده تولید می‌کنند که همگی آنها مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. و جنینهای اضافی را برای انجام تحقیقات علمی اهدا کنند.

شبیه سازی درمانی

در این شیوه یک سلول از بیماری‌ که نیازمند درمان از طریق سلول بنیادی است با تخمک اهدا شده ادغام می‌شود. پس از آن هسته تخمک جدا شده و هسته سلول شخص بیمار جایگزین آن می‌گردد. سپس تخمک حاصل از طریق شیمیایی یا الکتریکی تحریک می‌گردد تا تقسیم سلولی انجام دهد. جنین حاصل مواد ژنتیکی بیمار را حمل خواهد کرد که می‌تواند پس زدن سلولهای بنیادی را پس از پیوند آنها به میزان زیادی کاهش دهد.

تکثیر سلولهای بنیادی در آزمایشگاه

جنین 3 تا 5 روزه را بلاستوسیست می‌نامند. یک بلاستوسیست توده ای مشکل از 100 سلول و یا بیشتر است. سلولهای بنیادی سلولهای درونی بلاستوسیست هستند که در نهایت به هر سلول ، بافت و اندام درون بدن تبدیل می‌شوند. دانشمندان سلولهای بنیادی را از بلاستوسیست جدا کرده و آنها را درون ظرف پتری دیش در آزمایشگاه کشت می‌دهند. پس از آنکه سلولها چندین بار تکثیر شدند و میزان آنها از گنجایش ظرف کشت فراتر رفت آنها را از آن ظرف برداشته و درون چندین ظرف قرار می‌دهند. سلولهای بنیادی جنینی که چندین ماه بدون ایجاد تمایز پرورش یافته‌اند خط سلول بنیادی نامیده می‌شوند.

این خطوط سلولی را می‌توان منجمد کرده و بین آزمایشگاهها به اشتراک گذاشت. کار با سلولهای بنیادی بالغ برای دانشمندان سخت‌تر است. زیرا استخراج و کشت آنها نسبت به سلولهای بنیادی جنینی دشوارتر است. یافتن سلولهای بنیادی در بافت بالغ به تنها مشکل است بلکه دانشمندان هم برای کنترل آنها در آزمایشگاه با مشکل رو به رو هستند. اما حتی کنترل سلولهای بنیادی جنینی هم که به خوبی در آزمایشگاه پرورش می‌یابند آسان نیست دانشمندان همچنان در تلاشند تا این سلولها را به رشد در انواع خاصی از بافت وادارند.

موانع بر سر راه استفاده از سلول بنیادی

یکی از این موانع مشکل پس زدن است. اگر سلولهای بنیادی جنینی اهدا شده به یک بیمار تزریق شوند ممکن است سیستم ایمنی بدن بیمار این سلولها را مهاجمان خارجی تلقی کرده و به آنها حمله کند. اما استفاده از سلولهای بنیادی بالغ تا حدودی از این مشکل می‌کاهد. زیرا سیستم ایمنی بدن بیمار سلولهای بنیادی خود بیمار را پس نمی‌زند.

کاربرد سلولهای بنیادی در بازسازی سلولها

از سلولهای بنیادی می‌توان برای بازسازی سلولها یا بافتهایی استفاده کرد که بر اثر بیماری یا جراحت صدمه دیده‌اند. این نوع درمان به درمان سلولی معروف است. یکی از کاربردهای بالقوه این شیوه درمان ، تزریق سلولهای بنیادی جنینی در قلب برای بازسازی سلولهایی است که بر اثر حمله قلبی صدمه دیده‌اند. در یکی از تحقیقات ، پژوهشگران زمینه سکته قلبی چندین موش را فراهم کرده و پس از آن سلولهای بنیادی جنینی را درون قلب آسیب دیده موشها تزریق نمودند. در نهایت سلولهای بنیادی بافت ماهیچه آسیب دیده را بازسازی کردند و کارکرد قلب موشها را بهبود بخشیدند.

از سلولهای بنیادی می‌توان برای بازسازی سلولهای مغزی بیماران مبتلا به پارکینسون استفاده کرد. این بیماران فاقد سلولهایی هستند که ناقل عصبی موسوم به دوپامین را تولید می‌کنند. بدون وجود این پیک شیمیایی حرکت بیماران مبتلا به پارکینسون نامنظم و منقطع است. و این افراد از ارزشهای غیر قابل کنترل رنج می‌برند. در تحقیقات انجام شده روی موشها پژوهشگران سلولهای بنیادی جنینی را در مغز موشهای مبتلا به بیماری پارکینسون تزریق کردند و شاهد آن بودند که سلولهای بنیادی ، موشها را بهبود بخشیدند. دانشمندان امیدوارند که روزی بتوانند این موفقیت خود را در انسانهای مبتلا به پارکینسون هم تکرار کنند

 

کاربرد سلولهای بنیادی در تولید اندام کامل

شاید دانشمندان بتوانند حتی یک اندام کامل را در آزمایشگاه پرورش داده و آن را جایگزین اندامی کنند که بر اثر بیماری آسیب دیده است. برای این کار باید نوعی چارچوب از جنس پلیمر زیست تجزیه پذیر را به شکل اندام مورد نظر بسازند و سپس آن را با سلولهای بنیادی جنینی یا بالغ بارور سازند. پس از آن عوامل رشد مخصوص آن اندام افزوده می‌شوند تا پرورش اندام را تحت کنترل و هدایت درآورند.

پس از آنکه چارچوب با بافت خاص آن اندام پوشیده شد آن را به بیمار پیوند می‌زنند. با بوجود آمدن بافت از سلولهای بنیادی چارچوب تجزیه شده و در نهایت یک گوش ، کبد یا هر اندام دیگر باقی خواهد ماند. از جمله بیماریهایی که احتمالا روزی یا درمان سلولی معالجه خواهند شد می‌توان به پارکینسون ، دیابت ، بیماری قلبی ، صدمه به نخاع ، سوختگی ، آلزایمر و ضعف بینایی اشاره کرد.

اختلاف نظر در مورد تحقیقات سلول بنیادی

تحقیقات سلول بنیادی یکی از بزرگترین موضوعاتی است که اجتماعات علمی و مذهبی را رو در رو قرار داده است و هسته این اختلاف یک سوال است حیات چه موقع آغاز می‌شود؟ برای بدست آوردن سلولهای بنیادی دانشمندان یا باید از جنینی استفاده کنند که بارور شده است و یا به روش شبیه سازی ، جنینی را از سلول بدن بیمار و تخمک اهدایی بسازند. در هر دو صورت برای جدا کردن سلولهای بنیادی یک جنین باید جنین از بین برود. و اگرچه این جنین تنها 4 یا 5 سلول را دربرمی‌گیرد. بعضی از رهبران مذهبی بر این باورند که این کار همانند گرفتن جان یک انسان است.

شبیه سازی انسان

مساله دیگر مورد اختلاف شبیه سازی انسان است. اگر دانشمندان بتوانند جنینی را در آزمایشگاه خلق کنند آیا نمی‌توانند آن جنین را درون رحم یک مادر دیگر پیوند زده و زمینه رشد یک نوزاد را فراهم کنند؟! ایده شبیه سازی انسان افکار هولناک و مخوف پرورش ابر انسانها با ضریب هوشی بسیار بالا و قابلیتهای فیزیکی مانند قهرمانان خیالی سوپر من و بت من و یا خلق کودکانی که صرفا برای استفاده از اندام پرورش می‌یابند را تداعی می‌کند.

هنگامی که گروهی از محققان اسکاتلندی در سال 1997 اعلان کردند که توانسته‌اند با موفقیت گوسفندی را به نام دالی شبیه سازی کنند وحشت ناشی از شبیه سازی شدت گرفت. حتی با افزایش آگاهی و شناخت دانشمندان از سلولهای بنیادی و توانایی کنترل آنها بحثهای اخلاقی و سیاسی در این مورد داغ‌تر و وخیم‌تر می‌شود. بسیاری از دولتها محدودیتهای شدیدی را بر تحقیقات سلول بنیادی اعمال کرده‌اند و تامین بودجه این تحقیقات را با مشکلات زیادی مواجه نموده‌اند.


 

آینده بحث

مخالفت جامعه جهانی با پدیده شبیه سازی مولد انسان گسترده و عام‌الشمول است. اما به نظر می‌رسد بسیاری از کشورها با انجام تحقیقات پزشکی برای مقابله با بیماری‌هایی چون پارکینسون ، آلزایمر ،‌ بیماری‌های قلبی و سرطان ازطریق تولید جنینهای آزمایشگاهی و همچنین تحقیق و بررسی روی آنها به منظور ایجاد توسعه و پیشرفت در علوم پزشکی و مهندسی ژنتیک بدون آن که هدف این تحقیقات تولد صرف انسان شبیه سازی شده باشد، مخالفت چندانی نداشته باشند. با وجود این ، برخی کشورها از جمله واتیکان مخالفت صریح و موکد خود را در این مورد ابراز داشته و با عمل شبیه سازی انسان با هر هدف و مقصودی که باشد، مخالفند.

از جمله استدلالهای این گروه برای مخالفت با شبیه سازی این است که ما با این کار به تولید انسان‌هایی اقدام می‌کنیم که در نهایت آنها را از میان می‌بریم و از اینرو ، در جهتی حرکت خواهیم کرد که منجر به نقض قواعد اساسی حقوق بشر و کرامت انسانی خواهد شد. آیا اصولا ما حق داریم که با انسان زنده آزمایشهای علمی بکنیم . بعضیها می‌گویند که اینکار به بشریت خدمت خواهد کرد ممکن است این گفته درست باشد ولی آیا شما حاضرید خود حاصل چنین تولدی باشید و محکوم به تولد برای آزمایش و ابزار آزمایش دانشمندان باشید؟

منبع

 

+ نوشته شده در  جمعه 1384/10/09ساعت 13:48  توسط نصرت  |